Luisteren is meer dan horen

Waarom je cliënt zich soms niet begrepen voelt, terwijl jij aandachtig luistert

Een student vertelde na een oefengesprek enthousiast hoe zorgvuldig hij had geluisterd.

Een student vertelde na een oefengesprek enthousiast hoe zorgvuldig hij had geluisterd.

Hij had open vragen gesteld, regelmatig samengevat en geprobeerd de emoties van zijn gesprekspartner onder woorden te brengen. Alles wat hij tijdens de opleiding had geleerd, had hij bewust toegepast.

Na afloop vroeg hij om feedback.

Zijn gesprekspartner glimlachte even en zei:

“Je deed eigenlijk alles goed. Maar toch had ik het gevoel dat je al wist waar het gesprek naartoe moest.”

Die opmerking bleef hangen. Want hoe kan het dat iemand alle gesprekstechnieken goed toepast en een ander zich toch niet echt gehoord voelt?

Het antwoord ligt misschien niet in de techniek van het luisteren, maar in de kwaliteit van onze aandacht.

Luisteren met een agenda

Veel beginnende coaches en counsellors luisteren ontzettend geconcentreerd. Maar tijdens het luisteren gebeurt er van alles in hun hoofd.

Welke vraag zal ik hierna stellen?

Welke techniek past hierbij?

Wat bedoelt de cliënt nu eigenlijk?

Herken ik hier een bepaald patroon?

Allemaal begrijpelijke gedachten. Maar juist daardoor kan er iets ontstaan wat de cliënt feilloos aanvoelt. Je bent wel aanwezig, maar niet helemaal vrij. Je luistert terwijl je tegelijkertijd bezig bent met interpreteren, analyseren of vooruitdenken.

En hoewel de ander dat misschien niet precies kan benoemen, voelt hij vaak haarfijn aan dat jouw aandacht verdeeld is.

Echte aandacht vraagt ruimte

Luisteren is niet hetzelfde als zoveel mogelijk informatie verzamelen. Het is ook niet het zo snel mogelijk begrijpen van de ander. Werkelijk luisteren vraagt iets anders. Het vraagt dat je jouw behoefte om te begrijpen, op te lossen of richting te geven even uitstelt. Niet omdat kennis of ervaring onbelangrijk zijn. Integendeel. Maar omdat er eerst ruimte nodig is waarin de ander zichzelf helemaal kan laten zien. Vaak ontstaat juist in die ruimte het gesprek dat werkelijk ergens over gaat.

Luisteren begint bij jezelf

Dat vraagt misschien wel meer van de begeleider dan van de cliënt. Kun jij merken wanneer je al een conclusie hebt getrokken? Wanneer je onbewust denkt te weten waar het verhaal naartoe gaat? Wanneer je vooral luistert om een goed antwoord te kunnen geven? Professioneel begeleiden begint niet met een nieuwe techniek.

Het begint met het herkennen van je eigen neiging om te sturen. Hoe meer je je daarvan bewust wordt, hoe vrijer je kunt luisteren.

Verdieping: De kunst van het luisteren volgens Krishnamurti

De Indiase denker Jiddu Krishnamurti schreef ooit dat werkelijk luisteren pas mogelijk wordt wanneer we onze meningen, conclusies en oordelen tijdelijk kunnen loslaten.

Volgens hem luisteren we zelden werkelijk, omdat ons hoofd vaak al gevuld is met ervaringen, kennis, interpretaties en verwachtingen. Pas wanneer daar even ruimte ontstaat, kunnen we luisteren met aandacht, zorg en openheid.

Hij noemde dat de kunst van het luisteren.

Dat sluit verrassend goed aan bij wat wij binnen de Academie proberen over te brengen. Professioneel begeleiden begint niet met weten. Niet met analyseren. Niet met de juiste techniek. Maar met aanwezig durven zijn. Met luisteren zonder haast. Met aandacht die niet direct iets wil veranderen.

Juist in die open aandacht ontstaat vaak het inzicht waar de cliënt zelf naar op zoek is.

Een kleine oefening

Probeer tijdens je volgende gesprek eens bewust iets anders.

Wanneer de ander spreekt, merk dan op wanneer je in gedachten al bezig bent met je volgende vraag of antwoord. Probeer daar niets aan te veranderen. Merk het alleen op.

En keer vervolgens met je volledige aandacht terug naar degene tegenover je. Vaak verandert er dan iets bijzonders. Niet omdat jij een betere vraag stelt.

Maar omdat de ander voelt dat er werkelijk geluisterd wordt.

Tot slot

Misschien is luisteren wel de meest onderschatte vaardigheid van een professionele begeleider.

Niet luisteren om te reageren.

Niet luisteren om te begrijpen.

Maar gewoon volledig aanwezig te zijn en luisteren om de ander werkelijk de ruimte te geven.

Want soms is dat precies wat iemand nodig heeft: niet iemand die het antwoord al kent, maar iemand die met volle aandacht aanwezig durft te blijven.

Reflectievraag

Wanneer luisterde jij voor het laatst zonder ondertussen al bezig te zijn met je volgende vraag of antwoord?

867

Aantal Cursisten Afgestudeerd

2005

Sinds

96%

Slagingspercentage

Wat cursisten zeggen:

‘Het waren bewogen jaren bij ACC maar wat een geweldige ervaring. Ik ben heel dankbaar. Ik hoop dat nog velen mogen geïnspireerd worden door ACC en groeien tot mooie mensen die ze diep vanbinnen allemaal zijn.’

Ans C.Mechelen (2018)

‘Ik vond het van wezenlijk belang dat er praktijklessen in de cursus zijn opgenomen.’

Danny H.Westmalle(2015)

‘Ik heb ACC ontdekt via mijn moeder. Zij heeft zelf een aantal jaren geleden de opleiding gevolgd en is al vele jaren als zelfstandige actief binnen dit domein.’

Guy V.N.Lier (2017)

‘Deze opleiding bood mij de mogelijkheid om in een eigen tempo te studeren en de opleiding is zeer professioneel. Ik heb veel contact gehad met medestudenten om ervaringen uit te wisselen.’

Krista S.Leuven (2017)

‘De aandacht voor innerlijke groei en veranderinge was het belangrijkste. Je moet het toch van de praktijk hebben!’

Anneke D.Wilrijk (2016)

Gras groeit niet door aan de sprieten te trekken
maar door de wortels water te geven. Afrikaans spreekwoord

En dat ben ik aan het doen.

C.N.

– een aanpak gericht op actie en ervaring; je springt er in, je doet, je ervaart
– een ontdekkingsreis naar jezelf
– een brede waaier aan methoden; je wordt niet opgeleid in een (1) aanpak, je krijgt een aanbod van verschillende ‘scholen’, die je dan zelf kunt integreren naar ‘jouw’ aanpak, jouw methode – de cursus dagen zijn intensief en gaan naar de kern – na zo’n dag ben je ‘leeg’ – je voelt dat je emotioneel en psychologisch hard werkt (en groeit) tijdens zo’n dag.

H.C.

Bij ACC start je met een opleiding en eindig je met een unieke levenservaring.
Enerzijds maak je gedurende de tweejarige opleiding een innerlijke reis waarbij je uiteindelijk alles vindt wat je zoekt in jezelf. Anderzijds kom je in contact met verschillende therapiemodellen die je op weg helpen om een goede coach/counselor te worden. Niet onbelangrijk: je volgt de opleiding met gelijkgestemde zielen waar je veel steun aan hebt!

Kort samengevat: Doen!!!!!

U.L.Zomergem, 1 februari 2017

Ik volgde de driejarige opleiding tot coach en counselor bij Katrien. Het eerste jaar bestond voornamelijk uit persoonlijke ontwikkeling, vrij vertaald naar heel veel keer met ons hoofd tegen de muur lopen en zo tonnen zelfkennis opdoen. Dat tegen de muur stuiten viel overigens nogal mee, aangezien Katrien steeds zorgde voor een onontbeerlijke veiilge omgeving en sfeer.

Echt zo eentje dat je uitnodigt tot meer en meer kwetsbaarheid en zelf-acceptatie en appreciatie. Ook de medestudenten droegen bij tot de meerwaarde aan de lessen. We leerden elkaar en elkaars zorgen en overwinningen beter kennen en vieren tijdens kleine maandelijkse studiegroepjes. Zo werden het gewoonweg vriendinnen voor het leven. Begrijpelijk, aangezien we samen groeiden en groeien. Yeehaa!

Het tweede jaar leerden we voldoende coachingsvaardigheden en in het derde gingen we voor counseling. En kun je praktijk opdoen via een stage. Het was verbijsterend mooi om iedereen’s groeiproces te zien.

Deze opleiding was me op het lijf geschreven aangezien ik al heel m’n leven mensen wou helpen, maar dan wat meer de diepte in dan enkel maar structureel helpen. Ik wou me echt verdiepen in de emoties en dieptelagen van mensen. Katrien doet haar best een mix te geven van verschillende stromingen, naargelang haar eigen ervaring, kennis en know-how. Dat is iets wat mij uitermate beviel, zodat ik van alles kon proeven en zelf kiezen waarvan ik meer wou weten. En zo, al doende, leerde ik er m’n eigen ding van te maken tijdens het coachen-counselen.

Dank je, Katrien!!

Van harte, Fay