Wanneer ben je eigenlijk klaar om mensen te begeleiden?
Misschien herken je dit.
Je denkt al een tijdje na over een opleiding coaching of counselling. Het onderwerp blijft je interesseren. Je leest erover, volgt misschien al eens een webinar of informatieavond en merkt dat je graag meer wilt leren.
Maar ergens zit ook een twijfel.
Kan ik dit wel?
Ben ik hier al klaar voor?
Weet ik genoeg om straks met mensen te werken?
Wat als ik tijdens een gesprek niet weet wat ik moet zeggen?
Het zijn begrijpelijke vragen. En misschien is het antwoord wel dat je niet aan een opleiding begint omdat je al klaar bent om mensen te begeleiden. Je begint juist omdat je dat wilt leren.
Een goede begeleider weet niet altijd wat hij moet zeggen
Een van de misverstanden over professioneel begeleiden is dat een goede coach of counsellor altijd moet weten wat de juiste vraag is.
Alsof je na een goede opleiding een soort gereedschapskist hebt met voor iedere situatie de juiste techniek.
Maar gesprekken met mensen werken niet zo.
Soms vertelt iemand iets en weet je even niet wat je moet vragen. Soms verandert het gesprek onverwacht van richting. Soms komt er een emotie die je niet had voorzien. En soms merk je dat de vraag waarmee iemand binnenkwam helemaal niet de vraag blijkt te zijn waar het werkelijk over gaat.
Dat betekent niet dat je het verkeerd doet. Het betekent dat je met een mens in gesprek bent. Professioneel begeleiden vraagt daarom niet dat je altijd weet wat je moet doen. Het vraagt dat je kunt blijven kijken, luisteren en onderzoeken wanneer je het even niet weet.
Je ontwikkelt jezelf terwijl je leert begeleiden
Dat is ook waarom een opleiding counselling meer is dan het leren van gesprekstechnieken.
Natuurlijk leer je hoe je een gesprek opbouwt. Je leert luisteren, samenvatten, vragen stellen en verschillende methodieken gebruiken.
Maar ondertussen leer je ook jezelf beter kennen. Wat gebeurt er met jou wanneer iemand boos wordt? Kun je aanwezig blijven wanneer iemand verdrietig is? Wat gebeurt er wanneer iemand stilvalt? Ben je geneigd om snel met een oplossing te komen?
En wat doe je wanneer je merkt dat je zelf geraakt wordt door het verhaal van een cliënt? Dat zijn geen theoretische vragen.
Je ontdekt de antwoorden vooral door te oefenen, feedback te ontvangen en te reflecteren op wat er tijdens gesprekken gebeurt.
Oefenen betekent ook dat het soms niet goed gaat
Wie een opleiding volgt, wil het natuurlijk graag goed doen.
Maar juist wanneer je leert begeleiden, is het belangrijk dat er ruimte is om iets uit te proberen en te ontdekken wat werkt en wat niet werkt. Je stelt een vraag die achteraf niet zo goed bleek te passen. Je praat misschien te veel. Je vult een stilte te snel op.
Of je merkt pas achteraf dat je al een conclusie had getrokken terwijl de cliënt nog aan het vertellen was. Dat zijn geen mislukkingen. Het zijn leermomenten.
Professioneel leren betekent niet dat je alle fouten voorkomt. Het betekent dat je leert zien wat er gebeurt, dat je verantwoordelijkheid neemt voor je eigen handelen en dat je steeds beter begrijpt wat een gesprek nodig heeft.
Wanneer ben je dan wél klaar?
Misschien is dat daarom een andere vraag dan we in eerste instantie denken.
Niet: Wanneer weet ik genoeg?
Maar: Ben ik bereid om te blijven leren?
Kun je nieuwsgierig blijven naar de ander én naar jezelf? Kun je feedback ontvangen zonder jezelf direct te hoeven verdedigen? Kun je erkennen dat je iets nog niet weet? Kun je je eigen patronen onder ogen zien? En kun je verantwoordelijkheid nemen voor de grenzen van je deskundigheid?
Dat zijn misschien belangrijkere voorwaarden voor een beginnende begeleider dan het gevoel dat je alles al beheerst.
Vakmanschap ontstaat stap voor stap
Niemand stapt na een opleiding de praktijk in als een volledig ontwikkelde counsellor. Een opleiding geeft je een fundament. Je krijgt kennis. Je oefent vaardigheden. Je leert verschillende modellen en methodieken kennen. Je ontwikkelt een professionele houding en leert reflecteren op jezelf als begeleider. Daarna gaat het leren verder.
In gesprekken.
In supervisie.
In intervisie.
In feedback.
En vooral in de bereidheid om jezelf steeds opnieuw de vraag te stellen:
Wat gebeurt hier eigenlijk?
Dat is misschien wel een van de belangrijkste vragen die een professionele begeleider kan leren stellen. Niet alleen over de cliënt. Maar ook over zichzelf.
Misschien hoef je dus niet klaar te zijn
Misschien is het juist andersom. Misschien hoef je niet eerst klaar te zijn om te kunnen beginnen. Misschien word je juist steeds meer klaar door te beginnen.
Door te leren.
Door te oefenen.
Door soms niet te weten wat je moet zeggen.
Door feedback te ontvangen.
Door opnieuw te proberen.
En door gaandeweg steeds beter te ontdekken wie jij bent als begeleider.
Dat betekent niet dat iedereen zomaar zonder voorbereiding met mensen zou moeten gaan werken. Professionele begeleiding vraagt kennis, vaardigheden, een goede opleiding en duidelijke grenzen. Maar je hoeft niet aan het begin van die opleiding al de professional te zijn die je uiteindelijk wilt worden.
Je mag nog leren.
Je mag vragen hebben.
En je mag onderweg ontdekken wat professioneel begeleiden voor jou betekent.
Ter overdenking
Welke gedachte houdt jou misschien nog tegen om de stap naar een opleiding coaching of counselling te zetten?
En wat zou er veranderen als je jezelf niet vraagt of je er al klaar voor bent, maar of je bereid bent om te leren?
867
Aantal Cursisten Afgestudeerd
2005
Sinds
96%
Slagingspercentage
