Wat is het verschil tussen coaching en counselling?

Het is een uitspraak die we regelmatig horen tijdens een info-moment. Vaak gevolgd door een mooi verhaal: iemand wil anderen helpen, betekenisvol werk doen of mensen begeleiden in hun persoonlijke of professionele ontwikkeling. Wanneer we vervolgens vragen wat iemand precies onder coaching verstaat, ontstaat er vaak een verrassend gesprek. Want hoewel de begrippen coaching en counselling regelmatig door elkaar worden gebruikt, verwijzen ze niet naar precies hetzelfde.

Dat betekent niet dat de ene vorm beter is dan de andere. Integendeel. Coaching en counselling vullen elkaar juist aan. Toch helpt het om het onderscheid te begrijpen, omdat het iets zegt over de manier waarop je naar de hulpvraag van een cliënt kijkt.

Coaching richt zich vaak op ontwikkeling

Coaching wordt meestal ingezet wanneer iemand vooruit wil. Er is een verlangen om iets te veranderen, een doel te bereiken of nieuwe mogelijkheden te ontdekken. Dat kan gaan over werk, leiderschap, persoonlijke groei of het maken van belangrijke keuzes.

Een coach helpt de ander om helderheid te krijgen, talenten te ontdekken en concrete stappen te zetten. Vragen als “Waar wil je naartoe?”, “Wat houdt je tegen?” en “Welke mogelijkheden zie je?” passen goed binnen deze benadering. De nadruk ligt op ontwikkeling, verantwoordelijkheid en het versterken van iemands eigen regie.

Counselling begint bij wat iemand op dit moment ervaart

Counselling vertrekt vanuit een ander perspectief. Niet de toekomst staat centraal, maar de beleving van het hier en nu.

Mensen zoeken een counsellor vaak op wanneer zij zijn vastgelopen in iets wat hen diep raakt. Dat kan een verlieservaring zijn, stress, relatieproblemen, onzekerheid of een periode waarin iemand het contact met zichzelf lijkt te zijn kwijtgeraakt. Voordat er ruimte ontstaat om vooruit te kijken, is het vaak nodig om eerst stil te staan bij wat er vanbinnen gebeurt.

Dat vraagt om een andere houding. De counsellor luistert zonder haast, onderzoekt samen met de cliënt wat er werkelijk speelt en biedt ruimte aan gevoelens en ervaringen die misschien lange tijd weinig aandacht hebben gekregen. Niet omdat problemen eindeloos geanalyseerd moeten worden, maar omdat echte verandering vaak pas mogelijk wordt wanneer iemand zich gezien en gehoord voelt.

Het verschil zit niet alleen in de methode, maar vooral in de houding

In de praktijk lopen coaching en counselling regelmatig in elkaar over. Een coach zal soms heel counselend werken en een counsellor helpt cliënten ook om opnieuw richting te vinden. Het onderscheid zit daarom minder in de technieken die worden gebruikt dan in de houding waarmee je het gesprek aangaat.

Een coach zal eerder vragen: “Waar wil je naartoe?”

Een counsellor vraagt misschien eerst: “Wat maakt dat dit je zo raakt?”

Beide vragen zijn waardevol. De kunst is vooral om aan te voelen welke vraag op dat moment het meest helpend is.

Professioneel begeleiden vraagt om meer dan een methodiek

Juist daarom geloven wij dat professioneel begeleiden begint bij goed leren kijken. Niet naar de techniek die je wilt toepassen, maar naar de mens die tegenover je zit. Welke vraag brengt deze persoon mee? Wat heeft hij of zij op dit moment werkelijk nodig?

Soms is een coachgesprek precies wat iemand verder helpt. Soms is het belangrijker om eerst stil te staan bij emoties, verlies of oude patronen die steeds opnieuw de kop opsteken. Wie alleen één methodiek beheerst, loopt het risico steeds dezelfde bril op te zetten. Een professionele begeleider leert juist schakelen tussen verschillende benaderingen, zonder de ander uit het oog te verliezen.

Daarom geloven wij dat iedere coach baat heeft bij counselvaardigheden

Luisteren zonder direct te willen oplossen. Aansluiten bij de beleving van de ander. Veiligheid creëren zodat iemand zichzelf kan onderzoeken. Dat zijn vaardigheden die iedere coach sterker maken.

Omgekeerd kan een counsellor veel leren van de doelgerichtheid en toekomstgerichtheid die coaching kenmerkt. Uiteindelijk gaat professioneel begeleiden niet over het kiezen van een methode, maar over het vermogen om de juiste benadering te kiezen voor de juiste persoon, op het juiste moment.

Want mensen passen nu eenmaal niet in methodes. Methodes horen zich aan te passen aan mensen.

Stel jezelf eens de vraag: wanneer iemand jou om hulp vraagt, ben je dan geneigd om meteen mee te denken over oplossingen? Of lukt het je om eerst echt stil te staan bij wat diegene ervaart?